استراتژی و مدیریت استراتژیک از پر تکرارترین واژههایی هستند که در دنیای مدیریت و کسب و کار، آنها را به هزار شکل و روایت می شنویم و جالب این است که میشود واژه استراتژی (یا صفت استراتژیک) را بهسادگی، به اول و آخر بسیاری از کلمات و اصطلاحات مدیریتی افزود. برنامهریزی استراتژیک، مدیریت استراتژیک، استراتژی بازاریابی، انتخاب استراتژیک، منافع استراتژیک و منابع استراتژیک و …
مدیران سازمانها هم، مدام دربارهٔ استراتژی سازمان حرف می زنندو نیز علاقه دارند از تصمیمهای خود به عنوان تصمیم های استراتژیک دفاع کنند. چون ظاهراً استفاده از این صفت به حرفها و تصمیمها وزن میدهد و باعث میشود آن حرفها و تصمیمها جدیتر به چشم بیایند.
با این حال، وقتی از این واژه استفاده میکنیم به این معنی نیست که واقعا و تماما همهی کارهایمان استراتژیک هستند. چرا که مهم تر از همه این واژه ها “تفکر استراتژیک” است که متاسفانه اغلب اینگونه فکر نمی کنیم!
در روزمرگی غرق نشویم!
مدیران بسیاری مدام از این کلمه و مشتقات آن استفاده میکنند، اما اگر همراهشان باشید و فعالیتهای روزمرهشان را از نزدیک مشاهده کنید، متوجه میشوید که در روزمرگی غرق شدهاند و وقتشان بیشتر به کارهای عملیاتی و کوتاهمدت میگذرد؛ از امضا کردن چکها و اسناد مالی تا نگارش نامههای اداری و از حضور در جلسات هماهنگی تا کنترل شاخصهای عملیاتی روزمره….
البته که این موارد هم در اجرا مهم هستند ، اما باید بدانیم “اجرا” هم بخشی از استراتژی است! خیلی ساده و خودمونی ، درواقع یعنی الان کجاییم و می خوایم به کجا بریم ، چه زمان باید برسیم به اونجا؟ چطوری ؟ با چه منابع و ابزاری؟ درچه محیطی؟ با چه سناریو هایی ؟ با توجه به اینکه برای استراتژی تعاریف زیادی شده در ادامه به تعریفی از استراتژی رشد و به دنبال آن تعاریفی از بزرگان اشاره میکنیم؛ «استراتژی رشد کسب و کار طرحی جامع است که به چگونگی رسیدن از جایی که امروز هستید به جایی که در آینده میخواهید باشید، میپردازد. به صورت کلی، اهداف یک استراتژی رشد موفق شامل افزایش سهم بازار، افزایش سود، افزایش داراییها و توسعه و سازماندهی خدمات یا محصولات است»
چند نمونه تعریف استراتژی
برای اینکه درک عمیقتری از مفهوم این کلمه داشته باشید، لازم است چند نمونه تعریف استراتژی را با هم مرور کنیم. هیچیک از این تعریفها به تنهایی کامل نیستند، اما قرار دادن آنها در کنار هم کمک میکند تا تصویری شفافتر و دقیقتر از مفهوم آن در ذهنتان شکل بگیرد.
جک ولش مدیر افسانه ای جنرال الکتریک ؛«استراتژی یعنی تصمیم گیری شفاف و دقیق دربارهٔ نحوه رقابت با دیگران.»
“استراتژی یعنی اینکه کارهایی متفاوت از دیگری انجام دهیم و در انجام کارهایی که دیگران انجام میدهند منابع کمتری به کار بگیریم.” مایکل پورتر
پیتر دراکر؛ «استراتژی نظریه ایست که یک بنگاه اقتصادی برای کسب مزیت رقابتی به کار می برد.»
